Feb 14, 2009

Mahal kita


Nula tlangval ten kan duh zawng tak, kan ngaihzawn ruk em emte hlan kan chak thin em em chu “Ka hmangaih che” tih hi a ni a. Mahse a thu hi a ril em a vang leh beisei loh zawk chhanletna dawn mai hlauh vanga chhamchhuak ngam lo (tlangval sek pui pui)-te pawh awm theih a ni a.

Kan nu leh pa te zingah pawh hia hmangaih thu inhlan fo hi an tlem hlein ka ring. Kan pipu te hunah phei kha chuan a vang viau mai thei. Nulat tlangval laia an inhlan kha an la ring ngar ngar a ni mai thei e. A lo dawngtu nupui/pasal tan thu huatthlala tak a ni dawn lo tih chu a chiang sa ropui si a maw.

Mihringte thinlungah hian ka Hmangaih che tih tluka lungrun thlak leh thinlung khawih thei thu mal a vang viau awm e. Chuvangin khawvela mi chi hrang hrangte pawhin Ka hmangaih che tih chu mahni tawngin kan lo nei ve thliah a:

Afrikaans - Ek het jou lief
Cantonese - Ngo oiy ney a
Chinese/ Mandarin - Wo ai ni
Dutch - Ik hou van jou
English - I love you
French - Je t'aime, Je t'adore
German - Ich liebe dich
Greek - S'agapo
Hawaiian - Aloha wau ia oi
Hebrew - Ani ohev otah (to female), Ani ohev et otha (to male)
Hindi - Hum Tumhe Pyar Karte hai
Italian - Ti amo
Japanese - Aishiteru
Korea - Sarang Heyo
Latin - Te amo
Malay - Saya cintakan mu / Aku cinta padamu
Mizo - Ka hmangaih che
Philippines - Mahal kita
Portuguese - Amo-te *Latin tawng nen a in ang hle mai.
Russia - Ya tebya liubliu
Swedish - Jag alskar dig
Spanish - Te quiero / Te amo *Latin tawng nen in ang
Thai - Chan rak khun (to male), Phom rak khun (to female)
Vietneamese - Anh ye^u em (to female), Em ye^ anh (to male)

Sign Language - ,\,,/ (represents position of fingers when signing 'I Love You'

Valentine's Day

Love is composed of a single soul inhabiting two bodies- Aristotle.

V' Day a lo thlen tawh hi chuan 1998 kum kha ka hre chhuak ve ziah thin. Valentine's day (ni) ngeia a lo hmuh ngei turin Feb 13-ah phur em em-in ka present tur kha Mandalay rel station-ah ka va kal pui a. Rangon lamah chuan ka thawn ta vang vang mai a, ka beisei ang ngeiin a ni ngeiah chuan a lo dawng a, a lawm der thiam em em mai a, kha mi ni leh kha thil khan vawiin ni thlengin kan pahnihin min la tihlim thin a, he ni a lo thlen hi chuan kan hre chhuak lo thei lo va, kan sawi chhuak ngei thin bawk a, lawmna leh hlimna thar chu min pe ve thin a nih hi. Nichin dar kar 4 kal ta maiah khan kan in chat-a 1998 V' Day kha kan sawi chhuak leh nge nge a.

Ka awmna hmun atang V' Day present inthawn a harsa ta hrih si a, email -in ka hmangaihna thu tawi te ka thawn a, hmangnaihna Rose par sen mawi tak ka attach hram bawk a. A ni chuan ti hiam a ti a, "Thil dang engmah ka phut lo va che i hmangaihna min hlan hi ka tan chuan a hlu ber a ni," tiin.

Keini ringtute tan chuan ni tin mai hi Hmangaihna ni a lo ni e.

Feb 11, 2009

Australia Ram Kang


Australia ram kang hi rin ai a nasa hle mai. Thal va ek char kan tih ang mai khaw lum rum rut, a lum lam pawh degree 45 C. chuang lai mai a ni a, phul hnim hring leh luang hnimhnah te pawh an ro tlawk tlawknaa kangmei chhuak chu thli natak mai darkar khata Km 100 (60 mile/h) lai chak chuan a chhem alh puat puata Australia chhim lama Victoria state leh New South Wales ram zau tak mai chungah chuan chap pui kangin van boruak sang tak thlengin par a chhuanga, meikhu chhah tak mai chu vanpui a chim ta emaw tih turin a rawn pang aw inzial tup tup mai a ni. Nungcha an bu zawla awmte leh in sa sengtura chakna nei chham tak tak te chuan boruak hip tur nei lovin leh kangmei nasa tak a vanga dang ro huam huamin nunna an chan a. In sasengna tura tha nei tha leh a tlan chak deuhte pawhin kawng dik lo zawhin kang mei laka tlan chhuah tum kha, tlangkang zau tak chuan a lo hual pup mai si.
Australia ram chungah chuan romei zam lovin sen mei khu a zam phui chuk a, meizap pawh a leng chum chum ngei ang le. Mipuite an chiai nasa hle a, mahni in leh lo hlu tak mai ven him hram hram duhte pawh an nunna chhan him nan tlanchhiat a ngai si a ni. Mei sipai a sang a sang telin hnuai lam atang leh chunglam atang Helicopter nen mei kang zau zel tur thelhin leh nunna chhan chhanchhuah ngai an awm em tiin nasa takin tan an la bawk a. He kangmei hi a nasain a zau em em mai a, ram 3000 Sq/Km lai kang chhia a ni.

Australiaah hian tun hma pawhin nasa takin ram hi a lo kang fo tawh reng a. Tun tum kang mei chhuak hi kum 110 chhunga Victoria state-a kangmei laka chhiatna rapthlak ber a ni a. He kangmei avanga thi hi hriat theih mi 173 an tling tawha, mi 200 ai tam thi an awm rin a ni. Chenna in leh lo pawh 1000 dawn lai kang chhia rin a ni.

Victoria Police Deputy Commissioner chuan he kangmei hi natural causes vanga kang a nih a rin loh thu leh mi tuten emaw an hal a nih ngei a rin thu a sawi a. The premier of South Australia state Mike Rann chuan kang mei 20% hi Arsonists (hel ho) tih a nih a ring a, a dang 20% hi chu mi tladah (nikhua lo) ho vang a nih a rin thu a sawi. He kang mei rap thlak tak hi mi tam tak chuan Arsonist (terrorist)-ho tih a nih an ring a. Mike Rann chuan Arsonists terrorist ho lakah hian kan inralring reng a ngaia, enthlak reng an ngai a ni a ti.
Khua a lum hle a, Feb. 7,09 khan khaw lum lam hi 47 celsius a thleng hial a, mi thiamte chuan Australiaah hian global warming sang zel vang leh mihring pung chho zelah hian tun atanga kum 20-ah khawlum sang chho zel turin leh ram kang pawh nasa zawk turin an ngai a ni.

He kangmei avang hian in leh lo 1000 dawn lai a kang chhia a, nungcha chhiarsen lohten nunna an chan bawk a ni.

Source: worldnews
newsday.com,
www.startribune.com
http://article.wn.com/view/2009/02/10/Australia_fears_more_than_200_dead_in_bushfires_1/

Feb 9, 2009

Butterfly man

He pic hi a mak ve em a (Internet kawngsira ka chhar ve mai mai), hmanah kawlthei hnah ar-mawnghawlha chang tur ni awm tak hi ka hmu tawh.

Feb 6, 2009

Ninhlei post vel mai mai a ni e

Ninhlei vel mai mai teh ang zanin chu. Tun hma deuh kha chuan Pheikhawk hrui suih dan ler deuh te kha kan tikual vel ve a.





























Titanic ve vel a leee!
































Feb 5, 2009

Heti hian ka han ngaihtuah chhin a.

Nakinah chuan Kawlram sorkar inawpna te a lo la tha ve anga, chutih hunah chuan tuna kawlphai mizotena kan luah ram Kalay Kabaw phaizawl nuam tak hi Zoram lama kan unaute bazarna leh thlenin a la ni anga. Bangkok leh China ram lama indawr duhte tan pawh Calcutta lam atanga kal ai chuan a hnai zawkin a samkhai zawk anga, kawlram leilung hausakna leh remchanna chu Zoramlamah nasa zawkin a la luang lut anga. Silchar kawng pin vela buaina pawh a nep phah ngei ang.

Zoram atang a tam thei ang ber an lo la zin anga. Thil chiang sa em em chu Tiau ral an rawn kai chiah atangin an rilru ngaihtuahna chu kan pipute hunah khan hruaikirin a awm anga. Rih dil an hmuh chuan tu hrilh leh chhawn ngai lovin rilruin kan history a chhuikir anga, chutah ni chhuahna lam chu thlirin Lentlang chu thlen thuai thuai an chak tawh ang. Tichuan Lentlang lam pana an kal laiin “a saw ral tiang lentu….mi ngeng pasal tha lung tilengtu buannel ram dai lungdumtu,” tichung zelin Lentlang an han thleng anga, ngaihtuahna mit atang mai lo chuan kan pi pute sulhnu leh hnuhma hmuh thiam chu har an ti ve deuh ngei ang. Chutah rei chawl lovin Han khawpui leh Khampat bungpui mawlh chuan an rilru ngaihtuahna chu a thum rawn tluk tluk anga. Run lui an zawhkai lai chuan bei nge sei rundung tichung zelin Runlui atang chuan chho zawng hlirin an inkhalh chho anga, nakinah chuan Thantlang an han chuankai meuh chuan boruak a lo vawt var mai ang, phulrai nuam tak chung atang chuan khua an han chuan anga, Mizoram lam an hanthlir let anga, ral hla taka Lengteng leh phawngpui tlangte chu thlirin Aizawl lama bialnu leh bialpa te pawh mitthlaah an rawn lang chuai chuai anga. Chutah ni chhuahna lam an han thlir thla leh vang vanga Tahan leh khampat phaizawl chu khawilai vel ber khu nge ni ang tiin an han inrin siak vel anga. Hriat loh chhungin chutlangsang boruak leh thli vawt var mai chuan an heh a lo chhem ro anga, an nui thi deuh seng seng tawh mai dawn a ni. Chutah a thlang lawk hnim buk kar atang chuan sebawng thi inthen ri rawl rawl chu an han hria anga, Liandova te unau thawnthu pawh an hrechhuak rum rum mahna. An bul vel chu an han en anga Chhawkhlei par sen mawi em em mai chu thla an lakpui mawlh mawlh tawh mai ang. Tichuan chhuk zawng hlirin Tahan chu an pan thla anga, kan pipute khan Khampat atang he tlangsang tak mai an rawn lawn kaia, Lentlang, leh Tiau ral Mizoram a then phei chu Bangladesh thleng thlenga thlawh hma an loh zauh zel mai hi a va lo ropui em! Zohnah thlakte kan luah ram zau tak min lo valh sak kuau mai a nitih ngaihtuah thleng pha tan chuan, lungrual taka kan pipute lo khawsa ho dial dial turte ngaihtuahin lung a lenga hnuk lam lam pawh a ulh ve mahna.

Ei bar zawnna leh inpawh tawnnain kan nun a nghawng theih dan tur lamah han lut mai ila, eizawnna nasa zawkin kan inshare tawn anga, kan sum vei vak pawh keimah ni leh keimahni inkarah a veitawn nasa zawk anga, kan market a lo zauh sawt anga, kan zaithiam leh infiammi te tan sumhailuhna tihpun a ni anga. A thlum a al ei za thin kan nih ang leh khawvel changkannain a kentel a nih ang bawkin hmasawnna leh remchanna chuan thil tha tam tak min pek ang bawkin thiltha lo pawh a kengtel ngei ang le.
Hmanah Pathian bawm an zawn ang khan Zoram lama unauten kawlramah harhna ropui an rawn zawn lut anga. Mizoram-a camping ropui ber buatsaihtu El-bethel speaker chu kawlram zafaten an rawn thehchhuah angin, chutih hunah chuan Zoram atang speaker ropui leh missionaryte an rawn feh chhuak ve thung anga. Milem biakna ramah Pathian ram pawh zauhin a awm phah ngei ang.

Siahthing zarah zoawi lelte kha Khampat bungpui zarah a rawn kiu veng veng tawh anga, thu leh hlain kan inawi tawn tawh anga. Communication lam a that na na na chuan khual khuaa hmuh ngai loh unaute ai chuan kan in-unauna pawh siam tharin a awm zawk anga. Ka iptepui banna te an nih hi kan intitawn tawh zawk ang. Hmanah Zodi, Vulmawi, Zorock leh T. Melody ten Zoramah perhkhuang tingtang nen lam an thai ang mai khan, Zoram lam lanu val rual zai thiam tak tak leh music thiam tak takten tour an rawn nei thin tawh anga. YZTP Sweet December-ah pawh zohnah thlak zaithiam leh model pawh kan kim tawh zawk ngei ang.

Sport lam mawlh mai hi kawlphai zofate zingah hian promote theih hun a nghahhlelawm mange. Hmanah chuan K. Kawla te, (MAP leh PHE foot players zing ami an hming ka sawi mai thei ta lo), Tlangsiama te, Chalchungnunga te, Pahnianga te, Zoramthanga te, thu leh hlaah B. Lalthangliana ten Zoramah than lai an hawl ang khan, Zoram lanu val rual thangthar sport tithei tak takten khawphai zofate min rawn hrual ve tawh thung ang a. Talent nei tha tak tak ten eizawn nan an lo hman theih phah anga, Asia games leh Olympic velah pawh zofate kan invawrh sang chho ve zel theiin a rinawm.

Myanmar Zofate tana Vartian (Chhunzawmna)

Kan thupui ziaktuin a rawn tuihnih lehna ka rawn suan phei leh dawrh mai.

Kum 2002-a kawlphaia Lusei (Mizo) awm zat khi, Lah Wah Kah (Custom) lam atanga an chhui dan a ni a. 1993 bawr vela National Registration Card siam lai khan, inzawhchianna awm lem lova, hnam hming ziah/ ziah sak mai an tam hle nia hriat a ni a. Tin, hlauhna vang emaw, intihthaihna vang emaw, fimkhur vang emawa, Lusei ( Mizo ) inti ngam lo te pawh an awm nia hriat a ni leh zel a.

Tunah pawh politics lam hawi zawnga pawl siam a la awm lova. Dec. 13, 2008 ah khan Khampatah thahnemngai zualte inhmuhkhawmna an nei a. Tahan, Varpui, Phulmawi, Hmuntha, Satawm, Sanmyo, Pinkhonelay, Myohla, Tuivar, Letpanchhaung, Changel zawl atang te Khampat, Kanan, Zohmun, Haizawl, leh Tamu atang te kalkhawm an ni a. Pali 96 lai an ni awm a. An thu a rualin an phur tlang hle a ni awm e. Engpawhnise, ka tarlan ang khan, Myanmar rama hnampui 100 chuang zinga hnam 30 thlanchhuaha kan tel ve hrim hrim kha, ngaihthlak leh hriat a nuam hranpa ve hrim hrim ka ti a, beisei tur pawh awmin a lang a ni.

A hnuai ami hi Pu Zawma rawn tuihnihna a ni a, beng tivartu atan ka rawn copy and paste leh tawp e.
Kawlram sorkarin Chin thlah chi hrang hrangte a record dan chu he tiang hi a ni.

Chin comprises (53) different ethnic groups.
(1) Chin
(2) Methei (Kathe)
(3) Saline
(4) Ka-Lin-Kaw (Lushay)
(5) Khami
(6) Awa Khami
(7) Khawno
(8) Kaungso
(9) Kaung Saing Chin
(10) Kwelshin
(11) Kwangli (Sim)
(12) Gunte (Lyente)
(13) Gwete
(14) Ngorn
(15) Zizan
(16) Sentang
(17) Saing Zan
(18) Za-How
(19) Zotung
(20) Zo-pe
(21) Zo
(22) Zahnyet (Zanniet)
(23) Tapong
(24) Tiddim (Hai-Dim)
(25) Tay-Zan
(26) Taishon
(27) Thado
(28) Torr
(29) Dim
(30) Dai (Yindu)
(31) Naga
(32) Tanghkul
(33) Malin
(34) Panun
(35) Magun
(36) Matu
(37) Miram (Mara)
(38) Mi-er
(39) Mgan
(40) Lushei (Lushay)
(41) Laymyo
(42) Lyente
(43) Lawhtu
(44) Lai
(45) Laizao
(46) Wakim (Mro)
(47) Hualngo
(48) Anu
(49) Anun
(50) Oo-Pu
(51) Lhinbu
(52) Asho (Plain)
(53) Rongtu

A chunga kan tarlan takte khi Burma ram chunga cheng Zofa (Chin) chi peng hrang hrangte chu kan ni.

A thu lakna (Source): Political Situation of the Union of Myanmar and Its Role in the Region
April 2004 ( 28th Edition, Revised and Update ). Page 160.

Feb 3, 2009

Myanmar Zofate tana Vartian

By: Kpa

Myanmar Zofate tana vartian han ti ila, kan sawi sual ang em maw chu!

Sawrkar-in Ram Dan a zam dawn khan National Convention a nei hmasa a. National Convention ah chun, convention atana an duan, innghahna 104 chu Ram Dan Bul siamna innghahna atan an pawm a. Dan hrilhfiahna phek 3 leh 4 naah chuan, ' Hnam inlungrualna kehchhiat loh,' ' non-disintegration of National solidarity' hrilhfiahna a awm a; tiang hian:
He ramah hian, hman hman kum sang tam atang tawh khan hnam hrang hrangte chuan, a nuamah leh a hrehawmah pawh lungrual takin, kut insuih tawnin kan lo awm dun tawh a. Heng hnam Kachin, Kayah, Kayin, Chin, Bama, Mon, Rakhine, Shan te telin, hnam hrang hrang 100 chuang chuan, inlungrual takin, hmelma beihnaah te, ram leh hnam hmasawn changkanna lamah te tan an lo la dun tawh thin a. Tunah pawh chu inlungrualna chu ram tan a pawimawh ber te zinga mi a la ni fo a.
Kum 2002 January ni 1a, kan ram chhunga hnam hrang hrang 100 chuang zinga mihring singkhat (10000) chuang hnamte chu;

1. Bama 34816681
2. Kayin 3420676
3. Shan 2525652
4. Rakhine 2064519
5. Mon 1386422
6. Chin 907585
7. Pa O 666967
8. Kachin 575884
9. Palaung 368081
10. Wah 321892
11. Danu 228444
12. Laahu 203920
13. Lishu 170794
14. Kukang 161685
15. Inta 139838
16. Naga 117021
17. Akha 115084
18. Kayah 98343
19. Kakam 93054
20. Mro 42492
21. Taungyu 42240
22. Khumi 29950
23. Kadu 29267
24. Lusei 19724
25. Kayaw 18602
26. Dainet 16665
27. Kanaan 15959
28. Gon (Khun) 14813
29. Yinbaw 14680
30. Gebaa 13260 te an ni. Mro leh Khumi hi hnamkhata ngai pawh an awm.

Kum 2005 Nov. 5 a, Bagan khaw hluia state leh region hrang hrang atanga kal khawm thalaite chuan sawihona an nei a. Sagaing Region atanga thalai, Ma Kyawh Yin Win-i chuan, ' Kan Region chu a zau a, tlang leh lui tamna hmun a ni a. Divison 8, Township 37 a insiamin mihring 5945000 kan cheng a, a ram zau lam chu 36535 Sqr Mile a ni a. Chuta cheng hanmte chu Kachin, Naga, Lusei, Kadu, Kanaan, Shan hnam hrang hrang kan ni.' a ti a.

May 15 2008 a Sawrkar thuchhaukah chuan, a rampum mihring chu 57504368 kan nih thu a chuang a.

Tichuan 2008 May 29 ah chuan Ram Dan zam chu mipuiin ( Vote pe thei zawng zawng 98.12% in vote an pe a, 92.48%in tha an ti) an duh tlan avangin, Dan atan Chairman, Senior General Than Shwe chuan a puang a.

Kan ram Dan ziahna Bu, ( Constitution of the Republic of the Union of Myanmar 2008 ) phek 58 naa ' Formation of the Region Hluttaw or the State Hluttaw' hnuaia No. 161. (b) naah chuan, ' Region chhunga ' Self- Administered Area' hmu lo hnam dang; a ram pum mipuia 0.1% tling te chuan Region Palai an nei thei' tih a chuang a.

Tichuan, Sagaing Region-a tuan leh manga cheng hnamte zinga hnam Lusei ( Mizo ) te tan chuan kawl a eng tan dawn a ang a. Amaherawhchu, a ram pum mihring zawng zawnga 0.1% ni tur chuan mi singnga leh sangsarih chuang (57000) nih a ngai a. Eng nge an an zel dawn tih chu sawi a har a. Kan sawi theih awmchhun chu, ' A ram chhunga hnam lian 100 thlanchhuah zingah a tel ve e.' tih hi a ni.

(He thu hi zonun groupmail a mi lak chhawn a ni).

Hun ka nei lo em a, ngaihdan tlemte chauh han belh ve ila. Tuna a lan ang khian Lusei chu sing hnih pawh kan tling lova, he data hi engtin an lakkhawm ka hre lo va, ka rin dan mai chuan Burma ram mi nihna identity card-a inregister-na atang a nih ka ring a. Ka ID-ah hian Chin tiin ka inregister-a, khatih lai khan Lusei tiin an inregister tih pawh ka hre bawk lova. Ka sawi duh chu Lusei nisi keimah ang bawka inregister hi an tamin ka ring. Tunah hian Lusei (Mizo)-a inregister duh hi mi sing hnih ai chuan kan tam vein ka ring. Tikha ni phawt teh se.

Feb 2, 2009

Without You (chhunzawmna)

Without truth, no healing;
Without forgiveness, no future;
Without you, ..........;



















Hmanlai hian vathu nupa hi an awm a, an hlim dun thei em em a.

Tuk khat chu a pa zawk chu chaw zawngin a thang chhuak ta vang vang mai a, chutia chaw zawnga a thang chhuah hlan chuan a nu zawk chuan thian thar a lo chhar ve a. A thian thar nen chuan an ti ti a, a lunglen thu leh a pasal ngaia a khawharna chu a thian thar hnenah chuan a hrilh keuh keuh va. A thian pawh chuan a din hmun chu a hriat thiam pui em em a, fiamthu te nen hlim takin a kawm ve a. Ni a lo tlang san meuh chuan lunglen leh khawhar reng hre tawh lovin a thian thar nen chuan an inchhaih zar zar mai a, nakinah chuan thlifimte dawng dun turin an thlawk chhuak dun ta rial rial mai a.

Tlaiah chuan vathu pa chu a rawn haw ta a, mahse vathu nu chu a lo awm si lova, an bu zawlah te chuan sava hmul danglam tak a hmu ta, tichuan ngaihtha lo vin a indawmkun ta reng mai a. Chutihlai chuan vathu nu chu a rawn thlawk haw ve ta a. Engmah thil thleng awm lo ang maiin hlim takin a rawn ti ti a, khawiah nge I vah bo deih le tia zawhna pawh chu chhang tha fumfe lovin a pha mar a, an pa a ngaihthu leh a thlakhlel zia chu a sawi zeih a, mahse a mitmeng erawh hnuai deuh hian a hriat a.

Chutah a pa zawk chu a rilru rinhlelhnain a luah khat tan ta a. Sava hmul danglam tak a hmuhte chu han zawh chian a chak a, a awm loh chhungin tu nen nge an lo inkawm tihte chu hriat a chaka, zawh a chak a, mahse a rinhlelh ang ngeiin chhanna a dawng ang tih a hlau tlat lawi bawk si, a hmangaih em a vangin sava dang nen an lo awm tlang a ni tia chhanna a dawn vaih chuan a rilru a na dawn lutuk a. chuvangin zawhna pawh siam ngam lovin, sava hmulte pawh chu a thukru ta zawk a.

Nupa in hmangaih tak thin karah pawh dawt a tlak zep tawh chuan chu chuan natna a thlen a. Thu dik puan chhuaha a awm hunin ngaihdamna a awm si loh chuan hmalam hun chu a va thim dawn tak em!

Nupui uire chingte hian an pasalte rilru engtiang chiahin hliam ang maw! An taksa zawng kawl ringawt mahse an rilru an thinlung an hnenah a awm tawh siloh chuan inneihna chuan awm zia a nei dawn a mi. Kan taksa te hian biak in lam chu a pan ve fo va... Krista mo kan ni a, A hmangaihna lak ata vak bovin rilru na taka siamin uire san thin mah ila inchhira kan inlamlet hun thlirin min ngaidam duh renga, a ngaihdamna tel lo chuan hmalam hunah beiseina reng a awm lo.

Pathian min hmangaihna a va ropui tak em!